มีประชากรบางจำพวกบนโลกของเราที่ถูกจัดไว้ในหมวดหมู่ที่เรียกว่า “โซนสีฟ้า” หรือการที่มีอายุขัยหนึ่งร้อยปีหรืออาจจะมากกว่านั้น เราจะมาเล่าให้ฟังถึงเคล็ดลับที่ทำให้บุคคลเหล่านั้นมีอายุที่ยืนยาวขนาดนั้นได้

เป็นเวลาหลายร้อยปีที่ผู้คนต่างดิ้นรนกับปัญหาอายุขัย แสวงหายาอายุวัฒนะและวิธีการใหม่ๆ เพื่อให้ตนเองมีชีวิตยืนยาวขึ้น สรุปแล้วต้องทำอย่างไรกันแน่ล่ะ แน่นอนว่ามีผู้ที่แสวงหาคำตอบมากมาย ทั้งแพทย์ นักกีฬา นักปรัชญา โดยพยายามหาจุดเชื่อมโยงทั้งทางร่างกายและจิตใจ

ความลับของโซนสีฟ้า

โซนสีฟ้านั้นเป็นโซนที่ไม่เหมือนใครบนโลกที่มีประชากรที่มีสุขภาพดีและอายุยืน เช่น เกาะซาร์เดียในประเทศอิตาลี คาบสมุรนิโคยาในประเทศคอสตาริกา เกาะโอกินาว่า ประเทศญี่ปุ่น หรือแม้กระทั่งชุมชนโลมาลินดา ซึ่งนักวิจัยต่างคาดหวังว่าจะสามารถไขความลับนี้โดยหาจุดเชื่อมโยงกันได้

การเคลื่อนไหวตามธรรมชาติ

ประชากรโลกนั้นอาศัยอยู๋มาก่อนการเกิดมาราธอนอย่างแน่นอน แต่การออกกำลังกายอย่างการวิ่งมาราธอนนั้นเป็นการออกกำลังกายที่หนักเกินไป ในทางตรงกันข้าม การออกกำลังกายที่ใช้เวลานานแต่ความเข้มข้นต่ำนั้นจะช่วยให้คนเราอายุยืนขึ้นได้ เช่น บนเกาะซาร์ดิเนียในประเทศอิตาลีนั้นคนเลี้ยงแกะจะเดินเป็นระยะทางหลายกิโลเมตรต่อวัน ประชากรญี่ปุ่นบนเกาะโอกินาว่าเองก็มีวิถีชีวิตที่อยู่กับเกษตรกรรมที่มีการออกกำลังกายอย่างต่อเนื่องและยาวนาน ผู้เชี่ยวชาญจึงลงความเห็นว่าจะขยับ เคลื่อนไหวร่างกายเป็นกิจลักษณะต่อเนื่องและไม่หนักจนเกินไปจะทำให้ชีวิตนั้นยืนยาวขึ้น

หลายคนอาจบอกว่าอ้าว แล้ววิถีชีวิตคนเมืองอย่างฉันล่ะจะทำอย่างไร มันจึงมีวิธีการง่ายๆ สำหรับผู้คนที่มีวิถีชีวิต มีการทำงานที่ต้องอยู่ในเมืองห่างไกลจากธรรมชาติ นั่นคือการแอโรบิกและยิมนาสติกนั่นเอง

นอกจากนี้การฝึกโยคะก็ถือเป็นการออกกำลังกายความเข้มข้นต่ำเช่นกัน แต่มีส่วนอย่างมากในการเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ เพิ่มความยืดหยุ่นของกล้ามเนื้อและข้อต่อ

อย่างไรก็ตาม สำหรับการออกกำลังกายนั้นเราต้องทำตามวัตถุประสงค์นั้น คือการออกกำลังกายความเข้มข้นต่ำ ไม่หักโหม ไม่ท้าทายศักยภาพของร่างกาย เพื่อหลีกเลี่ยงแรงกดต่อข้อเข่าและสะโพก แต่อย่างไรก็ตาม การออกกำลังกายเหล่านี้ควรฝึกหัดขั้นต่ำ 30 นาทีต่อวันและทำสม่ำเสมอ 5 ครั้งต่อสัปดาห์

ลดแคลอรี่ลง 20%

ผู้สูงอายุบนเกาะโอกินาว่าในประเทศญี่ปุ่นมีคำกล่าวว่า หยุดกินก่อนท้องอิ่ม ซึ่งเป็นคำกล่าวของขงจื๊อ โดยเมื่อรับประทานแล้วให้รู้สึกว่ากระเพาะรับได้ 80% แล้วจึงหยุด ซึ่งทำให้ค่าเฉลี่ยของการรับประทานอาหารของผู้สูงอายุชาวโอกินาว่านั้นอยู่ที่ประมาณ 1900 แคลอรี่ต่อวันเท่านั้น

การจำกัดอาหารนั้นจะช่วยยืดอายุการทำงานของหัวใจ การลดแคลอรี่จะช่วยลดความเสียหายจากอนุมูลอิระ ลดระดับความดันและคอเลสเตอรอลได้

แต่อย่างไรก็ตาม การรับประทานอาหารนั้นจำเป็นต้องจัดสภาพแวดล้อม หรือบรรยากาศในการรับประทานอาหารให้เหมาะสมด้วย เช่น หากรับประทานอาหารในงานเลี้ยงแน่นอนว่ายากที่จะไม่ห้ามใจให้รับประทานของอร่อยทั้งหมด ไม่ต้องพูดถึงการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์สังสรรค์เลย

นอกจากปริมาณอาหารแล้ว จำนวนแคลอรี่ของอาหารพื้นถิ่นนั้นก็เป็นอีกปัจจัยหนึ่งที่ทำให้คนอายุยืน อาหารบนเกาะโอกินาว่านั้นในปริมาณเท่ากันเทียบกันระหว่างถั่วลันเตาและมันฝรั่งทอด จะพบว่าแคลอรี่ของถั่วลันเตานั้นน้อยกว่าถึง 5 เท่าเลยทีเดียว

พืชผัก คือกุญแจสำคัญสู่อายุยืนยยาว

วิถีชีวิตของชาวโซนสีฟ้านั้นไม่ได้มีอาหารสดเสมอไปหรอก อาหารแปรรูปนั้นเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับมนุษย์มานานแล้ว แต่การแปรรูปอาหารนั้นจะไม่มีเนื้อสัตว์เลย เช่น มันเทศจากโอกินาว่า ข้าวโพดจากนิโคยา เป็นต้น

การนำอาหารมาแปรรูปนั้นจะไม่มีเนื้อสัตว์ มักไม่มีแป้งขัดสี เช่น ขนมปังที่ทำจากแป้งเซโมลินาของเกาะซาร์ดิเนีย แป้งทอร์ทิญ่าที่ทำจากข้าวโพดของชาวนิโคยา ซึ่งอาหารเหล่านี้มีเส้นใยอาหาร ต้านอนุมูลอิสระ ลดคอเลสเตอรอลและป้องกันการก่อตัวของลิ่มเลือด นอกจากนี้ พืชตระกูลถั่วเองก็เป็นอาหารยอดนิยมในหมู่ประชากรโซนสีฟ้าเช่นกัน โดยถั่วนั้นจะลดความเสี่นงของการเกิดเนื้องอก มะเร็ง มีไฟเบอร์และเป็นแหล่งโปรตีนชั้นดีด้วย

กินถั่วให้มากขึ้น

ถั่วเป็นอาหารสำหรับคนอายุยืน ถั่วจะช่วยป้องกันหัวใจและหลอดเลือดของเราโดยการลดคอเลสเตอรอลได้ น้อยมากที่ผู้รับประทานถั่วเป็นประจำจะป่วยด้วยโรคหลอดเลือดหัวใจตีบ

การรับประทานถั่วเพียง 56 กรัมต่อสัปดาห์ก็สามารถช่วยยืดอายุให้ได้ประมาณ 2 ปีแล้ว ถั่วมีไขมันไม่อิ่มตัว มีเส้นไยที่ช่วยลดคอเลสเตอรอล เป็นแหล่งวิตามินอีและแร่ธาตุอื่นๆ ที่จำเป็นต่อการทำงานของหัวใจ

ศรัทธาทำให้อายุยืน

ผู้ที่ศรัทธาต่อความเชื่อบางสิ่งบางอย่างจะช่วยให้มีอายุยืนยาวและมีสุขภาพที่ดี คนที่มีสิ่งสำคัญให้ยึดเหนี่ยวถึง 1 ใน 3 มีโอกาสน้อยมากที่จะเสียชีวิตจากโรคหัวใจ ภาวะซึมเศร้า หรือแม้กระทั่งการฆ่าตัวตาย และยังพบว่ามีระบบภูมิคุ้มกันที่ทำงานได้ดีก่อนเสียชีวิตอีกด้วย

ครอบครัวอยู่เหนือสิ่งอื่นใด

ครอบครัวของชาวโซนสีฟ้านั้นเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด การดำรงอยู่ของประชากรในสังคมนั้นจะมีความสามัคคี มีจิตวิญญาณร่วมกันอย่างชัดเจนและมีอัตลักษณ์ บ้านเรือนมักอยู่ใกล้เคียงกัน ไปมาหาสู่กันได้ง่าย ลูกหลานไปเยี่ยมเยียนเพื่อพูดคุยอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในโอกินาว่านั้นจะให้ความสำคัญกับบรรพบุรุษ มีการตั้งโต๊ะที่หลุมศพเพื่อให้ครอบครัวสามารถรับประทานอาหารร่วมกันในวันอาทิตย์ ระลึกถึงผู้ตายและสรรเสริญความทรงจำที่มีต่อบรรพบุรุษ

ดังนั้น การที่เราจะมีอายุยืนยาวจึงไม่ใช้เพียงแค่การดูแลร่างกายให้ดี แต่ยังต้องดูแลจิตใจให้ดีด้วย กายกับใจนั้นต้องไปพร้อมกัน หากดูแลได้พร้อมกันแล้วจะทำให้ชีวิตยืนยาวและมีความสุขแน่นอน